De expert-collega: een AI die weet hoe jouw werk hoort

Wie vaak met een AI werkt, kent de sleur: elke keer opnieuw uitleggen wie je bent, in welke toon je schrijft, wat belangrijk is en wat je zeker niet wil. Je typt het gesprek na gesprek opnieuw, of je vergeet het en krijgt iets terug dat je toch weer moet bijsturen. Een goede stagiair leg je het één keer uit. Daarna weet hij hoe het hoort en doet hij het zelf. Dat is precies wat een custom agent is: een collega die je één keer inwerkt.

Wat een expert-collega is

Een custom agent is een vaste versie van je AI die je zelf inricht. Je geeft hem een naam, een rol en een set instructies, en je kan er wat vaste kennis aan meegeven: je huisstijl, een voorbeeldtekst, een lijst met wat je bedrijf doet. Dat alles doe je in gewone taal. Je programmeert niets.

Microsoft heeft daar een woord voor: een “declarative agent”. Het klinkt technisch, maar het betekent net het tegenovergestelde. Je beschrijft hoe je collega zich moet gedragen, in plaats van hem te bouwen. Je zegt wat hij is, niet hoe hij werkt. De tool vult de rest in.

Een voorbeeld: de SEO-collega

Stel dat je regelmatig teksten voor je website schrijft en wil dat ze vindbaar zijn. In plaats van elke keer om SEO-hulp te vragen, maak je één keer een SEO-collega met deze instructies:

Rol: Je bent mijn SEO-redacteur. Ik geef je een tekst of een onderwerp,
jij helpt die beter vindbaar te maken zonder dat het als marketing klinkt.

Toon: Nederlands, direct en nuchter. Geen holle woorden, geen lijstjes
om het lijstjes. Schrijf zoals een mens tegen een mens.

Wat je bij elke tekst doet:
- Stel één duidelijk zoekwoord of vraag voor waarop de tekst wil scoren.
- Controleer of dat zoekwoord natuurlijk in de titel en de eerste alinea staat.
- Geef een titel van maximaal 60 tekens en een omschrijving van maximaal 155.
- Zeg wat er ontbreekt: een vraag die de lezer stelt en die nog niet
  beantwoord wordt.

Wat je niet doet: zoekwoorden stapelen, beloftes doen die de tekst niet
waarmaakt, of tekst opblazen om langer te lijken.

Vanaf dan plak je gewoon een tekst en krijg je meteen bruikbaar advies, elke keer op dezelfde manier. Je hoeft niet meer uit te leggen wat je bedoelt. Dezelfde aanpak werkt voor een offerte-collega, een collega die je vergaderverslagen opschoont, of een die je e-mails in jouw toon herschrijft.

In elke tool zit het al

Het mooie is: je hebt hier geen extra software voor nodig. Elke grote AI-tool heeft deze functie, alleen onder een eigen naam.

• Claude noemt het Projects. Je maakt een project, geeft het instructies en zet er je vaste documenten in. Alles wat je in dat project doet, volgt die lijn.
• ChatGPT noemt het Custom GPTs*. Je bouwt er een via een gesprek: je beschrijft wat hij moet doen en ChatGPT stelt de instructies mee op.
• Gemini noemt het Gems. Je klikt op “Nieuwe Gem”, geeft een naam en instructies, en hij staat klaar. Gems zitten gratis in elk Gemini-plan.
• Copilot noemt het declaratieve agents, die je bouwt via de Agent Builder in Microsoft 365 Copilot. Handig als je collega ook je bedrijfsdata in SharePoint of Teams mag gebruiken.

Zelfde idee, andere knop. Wie de ene tool onder de knie heeft, vindt de rest meteen terug.

* Bij ChatGPT verhuist die knop net deze maand. OpenAI faseert Custom GPTs uit: met een persoonlijk account (Free, Go, Plus of Pro) maak je er sinds september 2026 geen nieuwe meer, en in bedrijfsomgevingen stopt dat volgens de planning op 25 september. Wat al bestaat blijft nog even werken; voor bedrijfsomgevingen staat het einde gepland op 11 december 2026. De opvolger heet plugins: je vaste instructies worden daarin een skill, samen met de apps waar hij bij mag. Het idee blijft hetzelfde.

Begin klein

Je hoeft niet meteen tien collega’s te maken. Kies één taak die je elke week doet en waar je telkens hetzelfde zit uit te leggen. Zet die uitleg één keer goed op papier, giet ze in een agent, en gebruik hem een week. Werkt iets niet zoals je wil, dan pas je de instructies aan, net zoals je een echte collega bijstuurt. Na een paar keer heb je een expert-collega die je werk kent. En die je maar één keer hoefde in te werken.